ბუკისციხე ისტორიულად მნიშვნელოვან თავდაცვით ნაგებობას წარმოადგენდა. მისი მდებარეობა მიმდებარე ტერიტორიის გაკონტროლების საშუალებას იძლეოდა.
ფეოდალური ხანის ციხე-სიმაგრე მდებარეობს ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუკისციხეში რაიონული ცენტრიდან 6 კმ-ში. ციხე მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, მაღალ გორაზე, ე.წ. გურის ტბასთან. ამ ტერიტორიაზე ადამიანი ჯერ კიდევ გვიანდელი ბრინჯაოს ხანაში ცხოვრობდა. აღმოჩენილია ანტიკურობისათვის დამახასიათებელი გათლილი კვადრებით ნაგები გალავნის ნაშთები. ამჟამად ციხის მხოლოდჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილია შემორჩენილი. იგი აშენებულია რიყის ქვით. ტერიტორიულად არც თუ ისე დიდია, მაგრამ მაღალ ბორცვზეა განლაგებული და საკმაოდ ციცაბო მისასვლელი აქვს. ციხეს გარშემო უვლის ძლიერ დაზიანებული გალავანი. ციხის ჩრდილოეთ მხარეს მიდგმული მრავალსართულიანი კოშკის პირველ სართულზე გამოვლენილია ქვის დიდი წყლის საცავი ავზი და ქვისავე კიბის ნაშთი. მეორე სართული საცხოვრებელი ჩანს, მესამე სართული – საბრძოლო. ციხის აღმდგენად მოიხსენიება მამია III გურიელი, რომელიც XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე მოღვაწეობდა. გურიის რუსეთთან შეერთებამდე (1811 წლამდე) ციხე კონტროლს უწევდა იმერეთიდან და მესხეთიდან შავი ზღვისკენ მიმავალ გზას.
ბუკისციხე გურიის ისტორიულ მემკვიდრეობაში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს. იგი დაკავშირებულია რეგიონის თავდაცვით სისტემასთან და ადგილობრივი პოლიტიკური ცხოვრების ისტორიასთან. დღეს ძეგლი საინტერესოა როგორც ისტორიის, ისე კულტურული ტურიზმის თვალსაზრისით. მის ტერიტორიაზე შესაძლებელია ისტორიული გარემოსა და ბუნებრივი ლანდშაფტის ერთდროული გაცნობა.
შენიშვნა: „თამარის ციხე“ ფართოდ გავრცელებული სახელწოდებაა, თუმცა მისი ისტორიული დაკავშირება უშუალოდ თამარ მეფე-ს ეპოქასთან ყველა წყაროში ერთმნიშვნელოვნად დადასტურებული არ არის.
ვიზიტორის გამოცდილება
ვიზიტისას ყურადღება მიაქციეთ ციხის მდებარეობასა და მიმდებარე ხედებს. ზაფხულში ვიზიტისასა შეგიძლიათ მდინარის პირას გაგრილდეთ და აღმოაჩინოთ ადგილობრივი კულტურა
