ცხოვრების დაჩქარებულ რიტმსა და ტექნოლოგიურ ქაოსში, სულ უფრო ხშირად ვეძებთ ადგილებს, სადაც დრო თითქოს ჩერდება, ბუნება კი ენერგიით გვავსებს. თუკი დასავლეთ საქართველოსკენ გაემართებით, გურიის რეგიონი მხოლოდ მთებითა და ზღვით არ გაგაოცებთ. აქ, მწვანედ მობიბინე ბორცვებზე, იწყება „ჩაის გზა“ - ტურისტული მარშრუტი, რომელიც აერთიანებს საუკუნოვან ისტორიას, ეკოლოგიურად სუფთა გარემოსა და ნამდვილ გურულ მასპინძლობას.

ოქროს ხანა და მიწაში გამჯდარი ისტორია

საქართველოში ჩაის კულტურის ისტორია ზუსტად 200 წლის წინ, გურიის სამთავროს უკანასკნელი მმართველის, მამია V გურიელის (180-–1826) ინიციატივით დაიწყო. ფრანგი ბოტანიკოსების, მიშოების რეკომენდაციითა და შოტლანდიელი აგრონომის, იაკობ მარის დახმარებით, მთავრის ბოტანიკურ ბაღში პირველი ეგზოტიკური მცენარეები დაირგო.

ერთ დროს უცნობი მცენარის მოყვანამ საფუძველი ჩაუყარა ინდუსტრიას, რომელმაც 1980-იან წლებში პიკს მიაღწია. წარმოიდგინეთ მასშტაბი: საქართველოში არსებობდა 70 ათას ჰექტარზე გაშენებული ჩაის პლანტაციები და 140 პირველადი წარმოების ქარხანა, სადაც 190 ათასი ადამიანი იყო დასაქმებული. ქვეყანაში იწარმოებოდა 133 ათასი ტონა მზა ჩაი, რითაც საქართველო მსოფლიოში მეხუთე უდიდესი მწარმოებელი გახდა ინდოეთის, ჩინეთის, იაპონიისა და შრი-ლანკის შემდეგ. ქართველმა მეცნიერებმა გენერაციული სელექციით 16-ზე მეტი უნიკალური, ყინვაგამძლე ჯიში გამოიყვანეს, რომლებიც დღესაც იდეალურად არის მორგებული ჩვენს კლიმატს.

ქართული ჩაის რენესანსი და ახალი სიცოცხლე

რთული პერიოდებისა და პლანტაციების მიტოვების შემდეგ, ქართულმა ჩაიმ ხელახლა დაბადება დაიწყო. ამ პროცესში გარდამტეხი 2010 წელი აღმოჩნდა, როდესაც ბაზარზე ქართული ბრენდი „გურიელი“ გამოჩნდა.

დღეს, „გურიელის“ ნედლეულის ბაზა გურიის, სამეგრელოსა და იმერეთის მთიან ზონაში 500 ჰექტარამდე ტერიტორიას მოიცავს. მთის სუფთა ჰაერი, კამკამა მდინარეები და ტემპერატურის იდეალური ამპლიტუდა უზრუნველყოფს იმას, რომ პლანტაციები არ საჭიროებს პესტიციდებსა და ჰერბიციდებს. სწორედ ამიტომ, ქართული ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქცია დღეს წარმატებით გადის ექსპორტზე აშშ-ში, კანადაში, გერმანიაში, საფრანგეთსა და სხვა წამყვან ქვეყანაში.

ტურისტული გამოცდილება: შეეხე, დააგემოვნე, აღმოაჩინე

თანამედროვე ტურისტისთვის გურიაში მოგზაურობა აღარ ნიშნავს მხოლოდ საწარმოს დათვალიერებას - ეს არის სრულფასოვანი გასტრონომიული და კულტურული თავგადასავალი.

ჩაის გზაზე ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი გაჩერება ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხიდისთავში მდებარე საოჯახო საწარმო „სკიჯია“. ეს არის ადგილი, სადაც 200 წლიან გურულ ოდაში ტრადიცია და ნატურალური გემოები ერთიანდება.

„სკიჯიში“ სტუმრობისას თქვენ ხდებით ტრადიციული გურული ოჯახის ნაწილი:

  • უშუალო ჩართულობა: შეგიძლიათ თავად მიიღოთ მონაწილეობა ხილის კრეფაში, ჩირის შრობასა და პროდუქტის ბუნებრივი მასალებით შეფუთვაში.
  • უნიკალური გემოები: დააგემოვნებთ შავი და მწვანე ჩაის კუპაჟებს (მოცვის ფოთლებითა და სხვადასხვა ხილით), ასევე უშაქროდ დამზადებულ ჩირის მიქსებსა და კანფეტებს.
  • ეკო-მეგობრული სივრცე: მთელი საწარმოო პროცესი სრულად შეესაბამება HACCP-ის უმაღლეს სტანდარტებს და აქტიურად იყენებს მზის პანელებს.

გურიაში ასევე აღმოაჩენთ ადგილებს (როგორიცაა „TabaTea“ და „ანასეული“), სადაც იხილავთ, თუ როგორ მზადდება ხელნაკეთი ჩაი და როგორ იქცევა ახლად დაკრეფილი ფოთოლი სურნელოვან სასმელად. აქ ოთხივე სეზონი საინტერესოა: გაზაფხულზე ბუნება იღვიძებს, ზაფხულში კენკრა მწიფდება და ჩაის შრობის პროცესი დუღს, ხოლო შემოდგომა უხვი მოსავლით გვირგვინდება.

ჩაალაგეთ ბარგი, რადგან დროა, დაუტოვოთ ქალაქის ხმაური წარსულს და გაუყვეთ გურიის სურნელოვან ბილიკებს, სადაც ყოველი ფინჯანი ჩაი ერთი დიდი, ცოცხალი ისტორიაა.

გამოყენებული და რეკომენდებული წყაროები:

  • კომპანია „გურიელის“ ოფიციალური ისტორია და სტატისტიკური მონაცემები.
  • საოჯახო საწარმო „სკიჯი“ - ადგილობრივი წარმოებისა და გასტრონომიული გამოცდილების საინფორმაციო მასალა (ჩოხატაური, სოფ. ხიდისთავი).
  • ისტორიული ცნობები მამია V გურიელისა და საქართველოში ჩაის კულტურის განვითარების შესახებ.

ავტორი: მარი კიკვაძე - Upcomrise-ის დამფუძნებელი | სტრატეგიული და გარემოსდაცვითი კომუნიკაციების ექსპერტი